FreeSync vs G-Sync: wat is het beste voor gamen?

Wanneer twee beelden tegen elkaar "botsen" omdat de monitoren een verschillende verversingssnelheid hebben, heet dat screen tearing. Het gebeurt wanneer de apparaten de data van de videokaart niet kunnen bijhouden, wat vervorming veroorzaakt. Screen tearing is gemakkelijk te herkennen, omdat er een breuk of verschuiving in het beeld verschijnt.

Wanneer het spel wordt onderbroken (bijvoorbeeld door een pauze of een bevriezing), spreekt men ook wel van game stuttering. Dit beïnvloedt uiteraard de gamebeleving door lag, waardoor het spelen minder plezierig wordt. Game stuttering kan zich uiten in korte pauzes, lagere framerates en wisselende prestaties.

Verschillende factoren, zoals ontoereikende hardware of software, netwerkproblemen en slechte game-optimalisatie, veroorzaken dit soort problemen. Hier komen technologieën zoals G-Sync en FreeSync om de hoek kijken. Deze beeldschermtechnologieën ondersteunen het gamen door beeldvariabelen of hoge verversingssnelheden te synchroniseren om vervormingen, haperingen en pauzes te voorkomen, zodat de gamebeleving plezierig blijft.

Wat is V-Sync?

Verticale synchronisatie, oftewel V-Sync, is een beeldschermtechnologie die oorspronkelijk is ontworpen om screen tearing te helpen voorkomen, een vervorming die ontstaat wanneer beelden als het ware tegen elkaar "botsen". V-Sync voorkomt dit door een limiet te stellen aan het aantal frames per seconde (FPS) dat een applicatie vraagt. Simpel gezegd herkent het de verversingssnelheden van de monitor(en) en past het de beeldverwerkingssnelheid aan.

V-Sync kan worden gebruikt bij moderne videogames, maar werkt het best met oudere games. Dat komt doordat de technologie de framerate van de videokaart vertraagt zodat die overeenkomt met de oudere standaarden.

Om dit beter uit te leggen, bekijken we hoe een gemiddelde computergame werkt. Een computergame draait op 60 FPS, maar high-end games kunnen draaien op 120 FPS of meer. Daarom moet de monitor een verversingssnelheid van 120Hz tot 165Hz hebben om optimaal te presteren. V-Sync is echter alleen nuttig wanneer de videokaart een hoge FPS levert en het beeldscherm slechts een verversingssnelheid van 60Hz ondersteunt, een veelvoorkomende snelheid bij oudere apparatuur en beeldschermen die niet voor gaming bedoeld zijn.

Hierdoor werkt V-Sync goed met low-end of oudere apparaten, maar verslechtert het de prestaties van high-end videokaarten.

De opkomst van adaptieve synchronisatietechnologieën

Gebruikers en ontwikkelaars merkten dat V-Sync weliswaar goed werkte met oudere monitoren, maar moderne videokaarten vaak belemmerde om op hun hoogste niveau te presteren. Daarom ontwikkelden fabrikanten speciale beeldschermtechnologieën met verversingssnelheden tot wel 144Hz, 165Hz en 240Hz. Dit leidde ook tot de opkomst van andere technologieën, zoals FreeSync en G-Sync.

FreeSync werd uitgebracht in 2015 en is ontwikkeld door AMD. Het lijkt op G-Sync doordat het adaptieve synchronisatietechnologie gebruikt voor lcd-schermen. FreeSync vermindert screen tearing en haperingen die ontstaan door verschillen in framerate tussen monitor en content.

G-Sync, uitgebracht in 2013, is daarentegen ontwikkeld door NVIDIA om het beeldscherm van een gebruiker te synchroniseren met de uitvoer van de grafische kaart van een apparaat. Het werd vooral populair onder gamers dankzij de verversingssnelheden, die de prestaties aanzienlijk verbeterden.

Deze weergavetechnologieën zijn ontworpen om prestatieproblemen met het beeld op te lossen, beeldelementen te verbeteren en de game-ervaring van gebruikers te verbeteren. G-Sync en FreeSync willen de prestaties verbeteren, de uitvoersnelheid aanpassen, screen tearing voorkomen en framefouten vermijden.

Wat is FreeSync?

FreeSync verwijst naar royaltyvrije apparatuur. De technologie is "open" en fabrikanten kunnen die gebruiken zonder AMD te betalen. De technologie gebruikt de Adaptive Sync-standaard, die is ingebouwd in de DisplayPort 1.2a-standaard, om contentframes aan te passen en te synchroniseren.

Wat is een FreeSync-monitor? Elke monitor met deze ingang is standaard compatibel met FreeSync-technologie. FreeSync is echter niet geschikt voor oudere aansluitingen zoals VGA en DVI.

Een van de belangrijkste verschillen tussen FreeSync en G-Sync is dat FreeSync goedkoper is dan apparaten met G-Sync. Een ander verschil is dat een FreeSync-monitor geen HDR heeft, maar sommige hebben het wel om bewegingsonscherpte te verminderen. Het verschil in beeldkwaliteit is dus bijna te verwaarlozen. Het is zeker een stap beter dan V-Sync, maar net als G-Sync heeft het nadelen.

Je zou kunnen stellen dat de varianten (FreeSync, FreeSync 2 HDR, FreeSync Premium) enkele verbeteringen bieden, zoals low-framerate compensation (LFC), de mogelijkheid om te schakelen tussen standard dynamic range (SDR) en ondersteuning voor high dynamic range (HDR).

Wat is G-Sync?

G-Sync houdt, net als FreeSync, de snelheid van de GPU in de gaten en past de verversingssnelheid van de monitor aan of synchroniseert deze voor een soepel beeld. Hierdoor verdwijnt ook de kans op screen tearing, lag en andere weergaveproblemen. G-Sync past het verticale blanking-interval (VBI) van de monitor aan, herkent de gaten tussen het huidige frame en het volgende en synchroniseert de overdracht van informatie om framefouten te voorkomen.

Anders dan FreeSync is G-Sync niet open source en kan het een duurdere keuze zijn. Daarnaast werkt G-Sync alleen binnen de richtlijnen van Nvidia. Op de website van Nvidia staat een lijst met monitoren die gecertificeerd zijn voor G-Sync, wat lastig kan zijn als je al een apparaat hebt.

Op dit moment heeft G-Sync twee varianten: G-Sync en G-Sync Ultimate. Die laatste is een meer premium versie. De monitoreisen zijn echter vrijwel hetzelfde, met als toevoeging een in de fabriek gekalibreerde, nauwkeurige ondersteuning voor SDR-kleuren (sRGB) en HDR-kleuren (P3).

FreeSync vs G-Sync: wat is het verschil?

In de onderstaande tabel zie je makkelijker de kenmerken van elke technologie.

FreeSync	G-Sync
● Synchroniseert met AMD-videokaarten en soms met NVIDIA-videokaarten, afhankelijk van de monitor.	● Synchroniseert met NVIDIA-videokaarten
● Gratis	● Heeft premiumprijzen tussen $200 en $300
● Elimineert screen tearing en haperingen	● Vermindert screen tearing en haperingen
● Gebruikt DisplayPort en soms HDMI	● Gebruikt een DisplayPort-aansluiting
● Heeft VRR met backlight strobing	● Heeft geen VRR met backlight strobing

 

FreeSync en G-Sync zijn allebei gebaseerd op AdaptiveSync, maar G-Sync en G-Sync Ultimate vereisen een eigen Nvidia-chip. Monitorfabrikanten moeten deze kopen als ze willen dat hun schermen worden gecertificeerd als G-Sync of G-Sync Ultimate.

FreeSync daarentegen is een open standaard. Er zijn geen kosten aan verbonden, dus het is goedkoper. Niet alle G-Sync-compatibele monitoren hebben deze chip nodig, maar de meeste FreeSync-monitoren zijn ook G-Sync-compatibel.

Prestatieanalyse

De meeste techforums en reviews zijn het er unaniem over eens dat er niet veel verschil is tussen FreeSync en G-Sync. Hoewel G-Sync iets geavanceerder is, hebben beide ongeveer dezelfde normen voor input lag en tearing. G-Sync vraagt echter een investering die sommigen gedurfd vinden.

Kies FreeSync als je lage input lag wilt en screen tearing niet erg vindt. Wil je vloeiende bewegingen zonder tearing en met minimale input lag, en heb je het budget, dan zijn G-Sync en de bijbehorende monitoren iets voor jou. Maar alleen omdat FreeSync een half niveau onder G-Sync zit, is het nog geen slechte investering.

Kijk naar verschillende beeldschermtechnologieën, afhankelijk van het type game dat je speelt. Omdat er niet één "ideale" framerate bestaat voor iedereen, elke taak en elk type game, kies je het beste wat bij jou past.

• Singleplayer-games - 30 tot 60 FPS
• Multiplayer-games - 120 FPS
• Competitief gamen of immersief gamen - 240 FPS

Niet alle spelers of games stellen dezelfde eisen, dus niet iedereen heeft veeleisende hardware nodig. Speel je minder veeleisende games en vind je prestaties belangrijker, overweeg dan een 144 Hz-scherm en een goedkopere GPU. Een beter scherm kan tenslotte een dure aangelegenheid zijn.

Maar als je vaak veeleisende games speelt, heb je meer grafische ondersteuning nodig dan pure snelheid, dus een 60 Hz-monitor en een krachtige GPU zijn uitstekende opties.

 

Gebruikerservaring en ontvangst op de markt

Volgens rapporten uit 2019 hebben FreeSync en G-Sync kleinere marktaandelen. FreeSync staat op 5,8% en G-Sync heeft 3,3% van de markt. Hoewel velen beweren dat de laatste misschien iets beter is, is het aandeel kleiner. Dit komt allemaal neer op de prijs.

In een interview gaf Tom Petersen, directeur technische marketing bij Nvidia, toe dat de kosten voor veel mensen afschrikwekkend kunnen zijn. Het gaat volgens hem echter om de "waarde", niet om de kosten. Petersen gaf toe dat de ontwikkeling van G-Sync-monitoren ze in een duurder marktsegment plaatst, maar G-Sync was altijd bedoeld als premium product. Gebruikers krijgen een gestandaardiseerde ervaring op verschillende apparaten, wat hen onderscheidt van de concurrentie.

FreeSync is daarentegen veelzijdiger, omdat het apparaat voor meer dan alleen gamen kan worden gebruikt. Bovendien maken de opensourcekarakter en de lage kosten voor fabrikanten het een aantrekkelijke keuze.

Een andere reden waarom mensen voor FreeSync kiezen, is dat het dankzij HDMI 2.1 ook op tv's gebruikt kan worden. Dit betekent dat het signalen met hoge resolutie bij hogere framerates ondersteunt, plus een derde VRR-formaat op basis van het Adaptive Sync-protocol. G-Sync blijft zich ondertussen profileren als een meer premium product.

De toekomst van adaptieve synchronisatietechnologie

Het oude gezegde "Aan alle goede dingen komt een einde" geldt ook voor adaptieve synchronisatietechnologie. Gezien hoe deze technologie zich ontwikkelt, kunnen FreeSync en G-Sync binnenkort achterhaald zijn.

De Video Electronics Standards Association (VESA) werkt aan een nieuwe Adaptive Sync, zodat deze een gemeenschappelijke standaard voor adaptieve synchronisatie wordt voor de hele beeldschermindustrie. Het idee van een "certificering" zal dan niet langer van belang zijn, omdat de Adaptive Sync van VESA de plaats inneemt van de AMD- en Nvidia-logo's op apparaten.

Momenteel bevindt het nieuwe systeem zich in de testfase en is er gesproken over Dual Mode-functies op OLED-gamingmonitoren. Over microLED valt voorlopig niet veel te zeggen. Wie weet wat toekomstige, geavanceerdere versies nodig zullen hebben?

Slotgedachten

Uiteindelijk hangt je keuze volledig af van je budget en voorkeuren. Welke adaptieve synchronisatietechnologie je ook kiest, FreeSync of G-Sync, je krijgt een soepele gamingervaring.

Wil je een monitor die alles heeft, overweeg dan de MP 4K-monitor. Deze beschikt over ingebouwde FreeSync-technologie, zodat je niet extra hoeft uit te geven aan aanvullende apparatuur. Dankzij de flexibele aansluitmogelijkheden (DisplayPort, HDMI en VGA) en het ultradunne randloze ontwerp is dit een van de beste monitoren voor allerlei toepassingen, waaronder gamen.